Gia vị là gì? Phân loại và các loại gia vị phổ biến tốt cho sức khỏe | How-yolo

1. Gia vị là gì?

Gia vị được định nghĩa là thực phẩm và thực vật có chứa dầu thơm hoặc các hợp chất hóa học được thêm vào các món ăn. Sự kết hợp của các loại gia vị trong món ăn có thể kích thích vị giác, khứu giác và thị giác của người dùng.

Các loại gia vị kết hợp không chỉ mang lại hương vị cho món ăn mà còn chứa đựng những tác dụng dược lý cực kỳ tốt cho sức khỏe người tiêu dùng. Một số loại gia vị có tác dụng rất tốt với hệ tiêu hóa, điều hòa lượng đường trong máu, giảm căng thẳng, cải thiện trí nhớ, …

Vì vậy, việc sử dụng các loại gia vị phù hợp cho món ăn luôn thể hiện sự khéo léo và tinh tế như một nghệ thuật nấu nướng của người đầu bếp.

Gia vị là gì?

2. Gia vị phổ biến

Tùy theo nguồn gốc mà gia vị có thể chia thành 4 loại, bao gồm: gia vị có nguồn gốc thực vật, gia vị có nguồn gốc động vật, gia vị lên men vi sinh và gia vị có nguồn gốc vô cơ.

Gia vị có nguồn gốc thực vật

Các loại gia vị có nguồn gốc từ thực vật được sử dụng rất phong phú và đa dạng, có thể gọi là:

  • Các loại lá có mùi thơm như lá bạc hà, lá nguyệt quế, hành lá, lá lốt, húng quế, cần tây, hành lá, kinh giới, ngò gai, hương thảo, lá dứa …
  • Trái cây: chanh, bưởi, ớt, chua, me, sấu …
  • Các loại hạt: tiêu, ngò, sữa …
  • Các loại rau ăn củ: gừng, tỏi, hành, riềng, hành, nghệ, đu đủ, …
  • Các loại cây khác: nấm đông cô, dừa nước, nước cốt dừa …
  • Các loại gia vị được chế biến và trộn với nhau: tương ớt, mắm ruốc, mù tạt, dầu thực vật, bơ thực vật, ngũ vị hương, bột cà ri, …
  • Các loại thảo mộc và vị thuốc được sử dụng trong y học dân gian: cam thảo, quả goji, nhân sâm, cam thảo, quế, hồi, xô thơm, đinh hương, bột cây dành dành, …

Gia vị có nguồn gốc thực vật

Gia vị có nguồn gốc động vật

Không ít loại gia vị có nguồn gốc động vật:

  • Đầu tiên phải kể đến nước mắm các loại (từ cá, tôm, cua, cá, tôm, tép…), mắm bò hóc, mắm Ba Khiết,…
  • Nước sốt cá từ cá (ví dụ, cá cơm, cá thu, cá vược, cá đối, cá da trơn, v.v.)
    Gia vị chứa tinh dầu: Tinh dầu cà cuống, hổ phách, mật một số loại động vật, mỡ lợn, dầu hào.
  • Sữa và các sản phẩm từ sữa: sữa động vật (bò, cừu, dê, ..), bơ và kem.
  • Một số loại gia vị để tạo nên món ngọt được lấy từ thịt động vật như giun co, tôm khô, mực khô …
  • Ngoài ra, mật ong cũng được coi là một loại gia vị quan trọng.
Xem Thêm >>  Trứng bắc thảo để được bao lâu? Có cần luộc không? Bao nhiêu calo? | How-yolo

Gia vị có nguồn gốc động vật

Gia vị lên men vi sinh

Một số loại gia vị lên men vi sinh tiêu biểu như: giấm, giấm, rượu nếp, rượu, rượu ăn liền, mắt, nước tương, …

Gia vị lên men vi sinh

Gia vị có nguồn gốc vô cơ

Có thể kể đến một số ví dụ như: axit xitric (tạo vị chua thay thế chanh), muối, đường, bột ngọt, bột canh, …

Gia vị có nguồn gốc vô cơ

3. Gia vị tốt cho sức khỏe

Quế

Quế là một loại gia vị phổ biến trong nhiều công thức nấu ăn. Vỏ quế và bột quế thường được sử dụng trong các món hầm, bánh nướng, bánh ngọt và thậm chí trong việc pha chế đồ uống.

Trong y học, quế là một loại thảo dược có chứa nhiều vitamin, pyridoxine, niacin, axit pantothenic, các khoáng chất cần thiết và chất chống oxy hóa, giúp tiêu viêm, điều hòa và giảm lượng đường trong máu, chống lão hóa, …

Quế

Hiền nhân

Do có tính ấm, vị hơi cay xen lẫn vị đắng và mùi thơm mát nên cây xô thơm rất được ưa chuộng trong ẩm thực của các nước phương Tây và Trung Đông. Các đầu bếp thường dùng sage làm nước xốt để khử mùi tanh và cải thiện mùi vị cho các sản phẩm bánh (gà, vịt, heo, bò, xúc xích, …); súp, món hầm, cocktail.

Trong tiếng Latinh, cây xô thơm (sage) có nghĩa là “đãi ngộ”. Thật vậy, cây xô thơm chứa một lượng lớn tinh dầu (monerpen, thujone, camphor, cineole); tannin; Các chất chống oxy hóa (caffeoyl-fructosylglucoside, caffeoyl-apiozylglucosin…) có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn và chống ung thư, chống lão hóa, cải thiện trí nhớ, đặc biệt có tác dụng tích cực trong việc điều trị bệnh Alzheimer.

Xem Thêm >>  1 lát bánh mì sandwich bao nhiêu calo? Ăn bánh mì có mập không? | How-yolo

Sage - Hiền nhân

lá bạc hà

Lá bạc hà – một loại thảo mộc có vị cay có từ lâu đời trong ẩm thực của nhiều quốc gia. Lá bạc hà và tinh dầu bạc hà có thể được gia vị trong đồ uống hoặc trộn với các thành phần khác trong món salad.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các đặc tính chữa bệnh của bạc hà phần lớn được chứa trong tinh dầu. Tinh dầu bạc hà có thể cải thiện và kiểm soát cơn đau trong hội chứng ruột kích thích, giảm buồn nôn, say tàu xe, giảm căng thẳng, …

Bạc hà-bạc hà

nghệ

Củ nghệ thường được sử dụng trong khoai tây chiên và món hầm (chẳng hạn như cà ri). Chúng được coi là một trong những loại gia vị tạo màu và tăng hương vị cho các món ăn, được sử dụng khá thường xuyên ở các nước Châu Á.

Curcumin là một chất chống oxy hóa mạnh có trong nghệ, giúp chống lại các tổn thương do oxy hóa, ngăn ngừa lão hóa, cải thiện trí nhớ và đặc biệt hiệu quả trong việc chống lại bệnh Alzheimer.

Curcumin cũng có đặc tính chống viêm mạnh mẽ, giảm nguy cơ mắc bệnh tim và ung thư, cũng như giảm viêm khớp và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính khác.

nghệ

Húng quế

Basil – húng quế có vị cay nồng, hậu ngọt, mùi thơm tương tự như hoa hồi nhưng nồng hơn một chút. Loại thảo mộc đặc trưng này thường được sử dụng trong các món ăn phương tây như súp, salad và bánh pizza.

Theo y học, húng quế có khả năng ngăn chặn sự phát triển của các loại vi khuẩn, nấm men và nấm mốc, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch. Ngoài ra, chúng còn giúp hạ đường huyết trước và sau bữa ăn, điều trị chứng lo âu và trầm cảm.

Basil - Húng quế

ớt cayenne

Ớt cayenne được sử dụng rộng rãi trong nhiều món ăn như hầm, thịt rán, súp, …

Một thành phần hoạt chất cực kỳ quan trọng trong ớt cayenne được gọi là capsaicin. Chúng có tác dụng kiểm soát cân nặng, giúp giảm cảm giác thèm ăn và tăng cường đốt cháy chất béo trong cơ thể. Một số nghiên cứu cũng cho thấy capsaicin có thể chống lại một số bệnh ung thư như ung thư phổi, gan và tuyến tiền liệt.

Xem Thêm >>  1 ổ bánh mì trứng bao nhiêu Calo? Ăn mỗi buổi sáng có mập không? | How-yolo

ớt cayenne

gừng

Gừng là một loại gia vị phổ biến trong ẩm thực châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Trong nấu ăn, gừng tươi và bột gừng thường được kết hợp với các nguyên liệu có tính hàn (hải sản, thịt, cá) để khử mùi tanh và cải thiện mùi vị của các sản phẩm bánh, món hầm, món hấp, bánh, v.v.

Theo nhiều nghiên cứu khoa học, củ gừng có chứa nhiều dược chất như gingerol, shogaol và zingeron giúp giảm cân, trị ho, buồn nôn, giảm đau, hỗ trợ hệ thống miễn dịch và tiêu hóa.

gừng

Cây thảo linh lăng

Cỏ cà ri được sử dụng phổ biến ở Ayurveda, được sử dụng chủ yếu để trộn thịt và cá.

Cỏ ca ri được sử dụng chủ yếu để hỗ trợ tiêu hóa, điều trị viêm xoang, ứ trệ phổi và giảm viêm. Nó cũng được sử dụng như một chất tăng tiết sữa cho các bà mẹ và như một chất kích hoạt ở nam giới.

Cây thảo linh lăng

cây mê điệt

Rosemary – Hương thảo có hương vị rất đặc biệt. Loại gia vị này không thể thiếu trong các món nướng (bò bít tết), các món hầm, salad, ..

Hoạt chất acid rosemary trong cây hương thảo ngăn ngừa dị ứng và giảm nghẹt mũi, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe tinh thần.

Rosemary là cây hương thảo

Tỏi

Trải qua nhiều thiên niên kỷ, tỏi đã trở thành một nguyên liệu không thể thiếu trong mỗi căn bếp gia đình từ Đông sang Tây và có mặt trong hầu hết các món ăn như chiên, quay, rán, hầm …

Tỏi được biết đến với tác dụng hỗ trợ điều trị cảm lạnh, giảm cholesterol xấu, điều hòa lượng đường trong máu và ngăn ngừa ung thư.

Hiệu ứng tỏi

Với những trao đổi trên, Điện máy XANH hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về gia vị là gì? Phân loại và các loại gia vị phổ biến tốt cho sức khỏe! Chúc các bạn có thêm nhiều thông tin hữu ích.

* Tổng hợp và liên kết đến thông tin từ nhiều nguồn như: Wikipedia và Healthline

Biên tập bởi Phạm Minh Phúc • Xuất bản ngày 18.12.2020